როგორ ვაქციოთ კოგნიტური სქემები მეთოდად

მინდა, გაგიზიაროთ ჩემი გამოცდილება კოგნიტური სქემების ეფექტურობის შესახებ. ორიოდე სიტყვით ავხსნი, რა არის კოგნიტური სქემა და როგორ შეუძლია მასწავლებელს მისი ადაპტირება კონკრეტული საჭიროებების მიმართ.

კოგნიტური სქემა ჩარჩოა, რომელიც მოსწავლეებს მნიშვნელოვანი ინფორმაციის აღქმაში ეხმარება. სქემებით მუშაობა მოსწავლეთა გააქტიურებისა და დამოუკიდებლობის გაზრდის კარგი საშუალებაა. სწავლების პროცესში მისმა გამოყენებამ მნიშვნელოვნად შეცვალა მასწავლებლის როლი და ფუნქცია, გაუადვილა მოსწავლეს სასწავლო მასალის აღქმა და გააზრება, ხოლო სწავლება და სასწავლო პროცესი უფრო მრავალფეროვანი და შემოქმედებითი გახდა.

ამგვარი სქემების შესავსებად, როგორც წესი, საჭიროა სხვადასხვა უნარის გააქტიურება და მათი ინტეგრირებული გამოყენება. ეს უნარებია: აღქმა, წარმოსახვა, იდეების ორგანიზება, დასურათება, წერა და სხვა. შესაძლებელია თითოეული სქემის ადაპტირება, გართულება ან გამარტივება. თავად მე, საჭიროებისამებრ, სქემიდან ესა თუ ის ელემენტი ამომიღია ან, პირიქით, ჩამიმატებია, იმის მიხედვით, რომელ ასაკობრივ ჯგუფთან ვმუშაობდი.

როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი კოგნიტური სქემებით მუშაობას?

უპირველეს ყოვლისა, განვუმარტოთ სქემის დანიშნულება და შევსების პროცედურა. სასურველია, ვაჩვენოთ, როგორ ივსება სქემა, ჩავრთოთ სქემის შევსების პროცესში. მაგალითად, ხშირად თავად ვიწყებ შევსებას და შემდეგ მოსწავლეებს ვაგრძელებინებ.

სქემებით ვამუშავებ როგორც ინდივიდუალურად, ასევე წყვილებსა და მცირე ჯგუფებში. ეს მიადვილებს მათი მუშაობისთვის თვალყურის დევნებას, საჭიროების შემთხვევაში დახმარებას და უკუკავშირის გფაცემას.

კოგნიტური სქემების საშუალებით მოსწავლეები:

• ანაწევრებენ მოცემულ ინფორმაციას;
• ახდენენ მის ორგანიზებას;
• შეიცნობენ მთელისა და დეტალების ურთიერთმიმართებას;
• ეჩვევიან კრიტიკულ აზროვნებას;
• აღადგენენ ამბავს ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით.

როდის გამოვიყენოთ კოგნიტური სქემები?

• ახალი მასალის გაცნობა-წარდგენისას;
• შემაჯამებელი სამუშაოს ჩატარებისას;
• ტექსტის კითხვისა და დამუშავებისას;

მინდა, გაგაცნოთ ჩემ მიერ ადაპტირებული ორი სხვადასხვა სქემა, რომლებიც მეთოდად ვაქციე და ინტენსიურად ვიყენებ სასწავლო პროცესში.

N 1.  ,,კადრები“

სამუშაო შეიძლება ჩავატაროთ სხვადასხვა ინტერპრეტაციით.

ა) ტექსტს ვყოფთ ერთეულებად, თითოეულ ერთეულს გამოვყოფთ აბზაცით და მივანიჭებთ შესაბამის ნომერს. თითოეული ერთეულისთვის მოსწავლეები ხატავენ სიუჟეტურ სურათს, ისე, რომ სერიული სიუჟეტი გამოუვიდეთ. თითოეულ სურათს განათავსებენ ტექსტის შესაბამისი ერთეულის გასწვრივ.

ბ) ვთხოვ მოსწავლეებს სხვადასხვა ეპიზოდის დახატვას (დაუნომრავად). ნახატების შესრულების შემდეგ სხვა მოსწავლე ათვალიერებს სიუჟეტურ სურათებს და განსაზღვრავს, რომელი სიუჟეტი შეესაბამება მოსმენილ ტექსტს.

გ) ვთხოვ, დახატონ პირველი ეპიზოდი, ივარაუდონ, რა მოხდება შემდეგ და ეს გაგრძელებაც დახატონ (ანუ გადმოსცენ ნახატებით ამბის სავარაუდო განვითარება).

ეს ყველაფერი შესაძლოა ნაცნობი იყოს ყველა მასწავლებლისთვის; აქ მთავარია იმ ელემენტების გამოყენება, რომლებიც უფრო სახალისოს გახდის სასწავლო პროცესს.

მოგეხსენებათ, ფილმების ყურება ყველა ბავშვს უყვარს და თუ დავავალებთ, კინოფირის ამსახველ სქემაზე სიუჟეტის კადრებად დახატვას დავავალებთ, მერწმუნეთ, მათთვის ეს ძალიან საინტერესო იქნება. თავს რეჟისორებად წარმოიდგენენ და უფრო აქტიურად ჩაერთვებიან პროცესში.

მოკლედ, კლასს ვურიგებს ფურცლებს, რომლებზეც გამოსახულია კინოფირი. მოსწავლეები დანომრავენ კადრებს და ჩახატავენ მათში ეპიზოდებს, თითოეული ნახატის ქვეშ კი მოკლედ აღწერენ სიუჟეტს ან დასათაურებენ ეპიზოდებს.

დავალების ფურცლების დამზადება სხვადასხვანაირად შეიძლება. მაგალითად, ასე:

გათვალსაჩინოებული ტექსტი მოსწავლეს კითხვებზე პასუხის გაცემაში დაეხმარება.

მოსწავლის შესაძლებლობის გათვალისწინებით, შეიძლება დავალების გართულება:

ა) ვაძლევ მოსწავლეს ფირს და ვთხოვ მიუთითოს, რომელი ნახატი შეესაბამება ტექსტის ამა თუ იმ ნაწილს.

ბ) იმის შესამოწმებლად, რამდენად გაიგო მოსწავლემ სიუჟეტის განვითარება, ვაწვდი ტექსტის შინაარსის ამსახველ სერიულ სიუჟეტურ სურათებს (რომლებიც წინასწარ მქვს გამზადებული) არასწორი თანმიმდევრობით და ვთხოვ, სწორად დაალაგოს. თუ ეს დავალება რთული აღმოჩნდა, შეიძლება მივცეთ ასარჩევად სწორად და არასწორად დალაგებული სიუჟეტები და ვთხოვოთ, სწორად დალაგებული აირჩიოს.

ტექსტის შინაარსის წვდომის შემოწმების ეს მეთოდი მოსწავლისგან მოითხოვს სათანადოდ განვითარებულ ვიზუალურ აღქმას.

დავალების შესრულების შემდეგ გამოვაფენთ ნახატებს, ვინ რა და როგორ დახატა, ვალაპარაკებთ მოსწავლეებს საკუთარ ნახატებზე და ა.შ.

სქემა დამხმარე ინსტრუმენტია, რომელიც მოსწავლეს წაკითხულის შინაარსის აღქმაში ეხმარება. მოსწავლეები ხალისითა და ინტერესით ავსებენ მას. თითოეული შევსებული სქემა დამოუკიდებელი პროდუქტია, თუმცა დავალება შეიძლება შესრულდეს წყვილებში, ჯგუფში და საერთო საკლასო მუშაობის დროსაც დაფაზე.

ტექსტის დამუშავების შემდეგ ვაჯამებ გაკვეთილს შემაჯამებელი სქემით, რომელიც წარმოდგენილია დიდ ფორმატზე.

მეთოდს დავარქვი „ხუთი თითივით ვიცით“.

მოსწავლეები ასწევენ ხელს და იწყებენ თხრობას.

1. პირველად ცერა თითს მოხრიან და პერსონაჟებს ჩამოთვლიან;
2. შემდეგ საჩვენებელ თითს მოხრიან და ასახელებენ მოქმედების დროსა და ადგილს;
3. შემდეგ – შუა თითს და ასახელებენ პრობლემას;
4. არათითის მოხრისას ჰყვებიან, რა მოხდა დასაწყისში, შუაში და ბოლოში.
5. ნეკა თითის მოხრისას კი პრობლემის მოგვარებაზე საუბრობენ.

ბოლოს მუშტი იკვრება და ტექსტის ანალიზიც გაკეთებულია.

ასეთი აქტივობა ახალისებს მოსწავლეებს და, რაც მთავარია, ზრდის სასწავლო პროცესში მათ ჩართულობას.

 წყარო : http://mastsavlebeli.ge

ისტორია ლიტერატურაში

ისტორია და ლიტერატურა  საუკუნეებია ,,თანამშრომლობენ“,  თუმცა   ზოგჯერ  ისტორიული მოვლენების ლიტერატურულ ასახვას რთულია თანამშრომლობა უწოდო.  შევთანხმდეთ, რომ  ცნობილი  ისტორიული მოვლენების თუ პიროვნებების შეფასება თავისთავად იწვევს შეხედულებათა  სხვადასხვაობას, ეს  ერთი მხრივ, ისტორიული წყაროების განსხვავებული ინტერპრეტაციებითაა გამოწვეული, მეორე მხრივ, დაინტერესებული პირების  პრაგმატული მიზნებით.  ისტორიის განსხვავებულ აღქმასა და შეფასებას ხშირად დრამატულ  მოვლენებამდეც მიჰყავს არა მარტო ცალკეული ეთნიკური ჯგუფები, არამედ ქვეყნებიც,   თავს იჩენს  დაპირისპირებები და სისხლიანი კონფლიქტებიც. ისტორიის ლიტერატურული ასახვა განსხვავებული ფენომენია.  მწერალს ალბათ არც მოეთხოვება ისტორიული რეალობის ზუსტი ასახვა, მით უმეტეს იმ მოვლენების აღწერისას, რომელზეც ისტორიკოსებსაც არ აქვთ საერთო პოზიცია. თუმცა ისიც ფაქტია, რომ   მწერლის მიერ კარგად ცნობილი ისტორიული მოვლენების  თუ პიროვნებების კარდინალურად განსხვავებული  აღწერა და წარმოდგენა მკითხველების  ერთი ნაწილის (ხშირად მოზრდილი ნაწილის) აღშფოთებას იწვევს.  ასეთ დროს ყველაზე კარგი მსაჯული დრო და  ნაწარმოების ლიტერატურული ღირებულებაა,   აღშფოთების ტალღა გადაივლის და შედევრი რჩება.

თუმცა ამ სტატიაში ისეთ შემთხვევაზე მინდა  გესაუბროთ, როცა  ისტორიის ბურუსით მოცული  მოვლენების  მწერლისეულ საინტერესო ლიტერატურულ ვერსიას ვეცნობით.  მოვლენები,  რომლებიც თავის დროზე გასაიდუმლოებულ ვითარებაში მოხდა, რამაც  განსხვავებულ ინტერპრეტაციებს  დაუდო სათავე.  გადის დრო, იცვლებიან ხელისუფლებები, სახელმწიფოებრივი  წყობილებაც კი, ჩნდება ბოლომდე ამოუხსნელ მოვლენებში გარკვევის რეალური სურვილი, მაგრამ ეს უკვე საკმაოდ რთულ ამოცანადაა ქცეული, ზოგჯერ შეუძლებელიცაა.   გამოძიება პრაქტიკულად ჩიხში შედის, რადგანაც   პირდაპირი სამხილები პრაქტიკულად აღარ არსებობს, მოწმეები დიდი ხნის გარდაცვლილია, ამასთანავე, უკვე შექმნილია განსხვავებული ვერსიები და იმის მიუხედავად, რომ ზოგიერთი  აშკარად   ლეგენდების საბურველშია გახვეული, ისინი  გამოძიების ახალი შედეგების და მეცნიერული ექსპერტიზების   მიუხედავად აგრძელებენ არსებობას. სწორედ ასეთი მოვლენების ლიტერატურული ინტერპრეტაციები იწვევს მკითხველის დიდ ინტერესს, ინტერესი  იზრდება იმის კვალობაზე, რაც უფრო საინტერესო ვერსიებს შემოგვთავაზებს ავტორი, რამდენად მნიშვნელოვანია თავად ისტორიული მოვლენა. რასაკვირველია, თხრობის ორიგინალობა და   ლიტერატურული ღირებულებაც აუცილებელი პირობაა.

საკმაოდ მაღალია ისტორიით დაინტერესებული ფართო საზოგადოების  დაინტერესება      ბურუსით მოცული, გახმაურებელი მკვლელობებით. არის კიდევ რამდენიმე გარემოება, რაც მკვლელობებს განსაკუთრებით საინტერესოს ხდის :

• მკვლელობა ძალიან დიდი ხნის მომხდარი არ უნდა იყოს (მაგ; მეოცე საუკუნის გახმაურებული მკვლელობები);
• მკვლელობამ გავლენა უნდა იქონიოს მსოფლიო ისტორიაზე

ამ მახასიათებლებით რამდენიმე მკვლელობა იოლად  გაგახსენდებათ ( პრინც ფერდინანდის მკვლელობა სარაევოში, რომანოვების ოჯახის განადგურება საბჭოთა რუსეთში, პრეზიდენტ კენედის მკვლელობა ამერიკის შეერთებულ შტატებში), ბოლო მახასიათებელს თუ შევცვლით და მსოფლიოს ისტორიის მიმდინარეობაზე გავლენას  ერთი კონკრეტული ქვეყნის ისტორიულ პროცესებს ვიგულისხმებთ, სამწუხაროდ, საქართველოში მომხდარი მკვლელობებიც   შეგვახსენებს თავს. ავბედითი სიმბოლიზმით მეოცე საუკუნის დადგომიდან შვიდი წლის შემდეგ ილია ჭავჭავაძის  და მეოცე საუკუნის დასრულებამდე  7 წლით ადრე ზვიად გამსახურდიას  მკვლელობებმა უდაოდ შეცვალეს საქართველოს ისტორია.

თუ საინტერესო ლიტერატურულ ნაწარმოებს დავიხმართ, მსოფლიო ისტორიის ტრაგიკული მოვლენა, საინტერესო სასწავლო აქტივობად შეიძლება ვაქციოთ. შემოქმედებითი აქტივობით შესაძლებელია მოსწავლის  ცნობისმოყვარეობა  მიზანზე მიმართულ ინტერესად იქცეს, დასახული მიზნისკენ მიმავალ გზაზე უფრო ღრმად გაეცნობა ისტორიულ პროცესებს და  მაღალი სააზროვნო უნარების განვითარებასთან ერთად კიდევ ერთი წიგნიც ,,შემოეკითხება“.

მაგალითისათვის ამჯერად ჩვენი არჩევანი შევაჩერეთ ცნობილი ანგლოამერიკელი მწერლის და პედაგოგის სემ ისთლენდის ( ნამდვილი სახელი და გვარი პოლ უოთქინსი) რომანზე ,,წითელი მეფის თვალი“. რომანის მთავარი გმირი პეკალა რომანოვების ოჯახის განადგურების ამბავს იძიებს, ხოლო ,,წითელი მეფე“, რომლის თვალიც მას ყველგან უჩინრად დაყვება, იოსებ სტალინია. რომანოვების საიპერატორო ოჯახის  თანმხლებ პირებთან ერთად ამოწყვეტა თავის დროზე გასაიდუმლოებულ ვითარებაში მოხდა, ლეგენდებს სათავე პირველივე დღეებში დაედო, 11 ადამიანის დახოცვის შემდეგ კომუნისტები ოფიციალურად მხოლოდ ნიკოლოზ მეორის დახვრეტას აღიარებდნენ, გამოჩნდნენ ,,მოწმეები“ რომლებიც ირწმუნებოდნენ, რომ ცოცხლად ნახეს (ან გადაარჩინეს!) სამეფო ოჯახის ესა თუ ის წევრი, ანა ანდერსონად წოდებული ქალბატონი ათწლეულების განმავლობაში ჯიუტად ამტკიცებდა, რომ გადარჩენილი ანასტასია რომანოვა იყო. მართალია გამოძიება მალე მივიდა დასკვნამდე, რომ ეს ქალბატონი სინამდვილეში  პოლონელი ქარხნის მუშა ფრანსისკა შანკოვსკა იყო, ანა ანდერსონის საქმემ გერმანიის სამართლის ისტორიაში უგრძესი  სამოქალაქო სასამართლო პროცესი გამოიწვია. ასი წლის შემდეგ თეთრი ლაქები ამ ტრაგიკულ მოვლენაში  დღემდეა შემორჩენილი.  მწერალი  მახვილგონივრულად იქცევა, ის   მკითხველს რაიმე ერთი ვერსიისკენ კი არ უბიძგებს, არამედ ერთდროულად რამდენიმეს სთავაზობს და  პასუხგაუცემელ კითხვებს გვიტოვებს. აქვე  მინდა  ნაწარმოების კიდევ  რამდენიმე ღირსებაზე მოგახსენოთ.   რომანი ძალზე ეფექტურად იწყება, პირველივე გვერდზე უკვე დახოცილი სამეფო ოჯახის  და ჯერ კიდევ ცოცხალი რუსეთის იმპერატორის ჯალათთან გასაუბრების პასაჟი გითრევს მძაფრ ლიტერატურულ  მორევში, სადაც მოვლენები კალეიდოსკოპური სისწრაფით ვითარდება, ძალზე საინტერესო კუთხით ეცნობი ისტორიულ პერსონაჟებს, ხოლო ავტორის  გამოგონილი გმირები გეხმარება ისტორიული პროცესების სხვადასხვა რაკურსიდან  აღქმაში. დამაინტრიგებელია იმის გაგებაც, რომ რომანში თავდაპირველად განვითარებული  ვერსიის თანახმად თავად კომუნისტურმა ხელისუფლებამაც კი არ უწყის, რა მოხდა რეალურად  ინჟინერ იპატიევის  სახლში.

როგორც სასწავლო რესურსი სემ ისთლენდის რომანი (ისევე როგორც მსგავსი მიმართულების სხვა მაღალმხატვრული ნაწარმოებები) მოსწავლეებს გაუფართოებს ისტორიული აზროვნების თვალსაწიერს, ისტორიულ პიროვნებებს განსხვავებული რაკურსიდან დაანახებს, გამოგონილ პერსონაჟებზე დაკვირვება ზოგადსაკაცობრიო საკითხებზე დააფიქრებს და ისტორიის უკეთ გაგებაში დაეხმარება. გავადევნებთ რა     მოსწავლეებს მკვლელობის რამდენიმე ვერსიას, მათში რამდენიმე მაღალი სააზროვნო უნარის განვითარებასაც შევუწყობთ ხელს :

• კრიტიკული აზროვნების და ლოგიკური მსჯელობის უნარი;
• წარმოსახვის უნარი;
• მოვლენათა მსვლელობაში მიზეზ-შედეგობრივი კავშირების დანახვის და დასკვნების გამოტანის უნარი

მთავარ აქტივობას პირობითად შეიძლება ,,გამოიძიე პეკალასთან ერთად“ვუწოდოთ. როგორც აღვნიშნეთ, ნაწარმოებში რამდენიმე გმირის მონათხრობის მიხედვით  მკვლელობის განსხვავებული  ვერსიები ვითარდება :

• მეფის ფოტოგრაფის ქათამაძის ვერსია
• მაიაკოვსკის ვერსია
• ნეკრასოვის (მეფის დაცვის პოლიციის უფროსი) ვერსია
• ადგილობრივი მცხოვრები მოხუცის ვერსია
• მონაზონ ანიას ვერსია
• კროპოტკინის (მილიციის უფროსი) ვერსია

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, დეტექტივის კანონების საპირისპიროდ დასასრულს რომანის  ყველა კვანძი  არ იხსნება.  დამატებით აქტივობებად შესაძლებელია ავტორისეული ხედვით წარმოდგენილ  ისტორიულ პიროვნებებზე დაკვირვება  (მაგ; ნიკოლოზ მეორე, სტალინი) და ზოგადსაკაცობრიო თემების (პიროვნების როლი ისტორიაში,  ერთგულება  და სახელმწიფოებრივი პასუხიმგებლობა) განხილვა.

დაბოლოს, აკადემიური საათებით შემოსაზღვრულ ისტორიის ფორმალურ სასწავლო პროცესში მსგავსი აქტივობებისთვის ადგილი ნაკლებად რჩება. სამაგიეროდ ძალზე მოსახერხებელია მათი გამოყენება არაფორმალური განათლების პროცესში, რომელიც სულ უფრო აქტუალური ხდება.

  წყარო : http://mastsavlebeli.ge

როგორ დავწროთ ავტობიოგრაფია

„ყველა იდუმალ არსებაში საკუთარი სულის სხვისთვის ჩვენების

უზარმაზარი ვნებაა, იმის თქმის ჟინია, რაც „შიგნით” მომწიფდა და,

კერძოდ – სანუკვარი წარმოსახვითი სამყარო”. 

გასეტი

,,საკმარისია, ენამ ამოთქვას

რაღაც  ვიღაცასთან ერთად,

ან ვიღაც რაღაცის გვერდით;

ვისლავა შიმბორსკა

ხშირად შეიძლება დაუსვას მასწავლებელმა საკუთარ თავსაც და მოსწავლეებსაც ასეთი კითხვა: რატომ ვკითხულობთ ლექსებს? პასუხი სხვადასხვა დროს და სხვადასხვა კონტექსტში სრულიად განსხვავებული იქნება; რადგან ლექსის კითხვა არც მოვალეობაა და არც ვალდებულება…  მაგრამ როდესაც მასწავლებელს რომელიმე ლექსით შეუძლია მსმენელები „შეიტყუოს“ სხვა სამყაროში და ფიქრი დააწყებინოს, – ეს უკვე რეფლექსიაა… ეს არის ის, რისთვისაც საერთოდ ვსწავლობთ: ვწერთ და ვკითხულობთ!

საერთოდაც, ენა, როგორც ფენომენი, უკვე „შეტყუებაა“ …. „ჩვენ შევეჩვიეთ დამკვიდრებულ ცრურწმენას, თითქოს, „საუბრისას ერთმანეთის გვესმის“, და იმდენად გვჯერა ყველაფერი თქმულის, რომ საბოლოოდ ისეთი მოტყუებულნი ვრჩებით, სჯობდა, საუკუნოდ დავმუნჯებულიყავით და უბრალოდ, სხვათა აზრების კითხვა შეგვძლებოდა…“ – ამას ხოსე ორტეგა ი გასეტი ამბობს, როდესაც ენისა და ხალხის ურთიერთმიმართებაზე საუბრობს;

თუ ენა შეტყუებაა და თუ არ შეგვიძლია სხვისი გვესმოდეს, მაშინ დაისმის ლოგიკური კითხვა: რატომ ლაპარაკობს ადამიანი? და საერთოდ, რატომ წერს ის ლექსებს? მით უფრო, რას განვიხილავთ? თუ ამ ლექსებშიც უმეტესად გამოუთქმელი რჩება ის, რისკენაც ამ სიტყვებით ვისწრაფვით?

ამ კითხვებს ფინალში დავუბრუნდეთ, ახლა კი რეფლექსიისთვის გთავაზობთ ვისლავა შიმბორსკას ერთ საინტერესო ლექსს: „როგორ დავწეროთ ავტობიოგრაფია“ (გია ჯოხაძის თარგმანი).

ამ სიტყვების მოსმენისას თქვენ ალბათ CV – ის დასაწერად არ განეწყობით. ეს ლექსი ირონიზებაა იმისა, რასაც ჰქვია მშრალი, ფაქტობრივი არსებობა (მეტყველება), ზედაპირი და არასდროს – სიღრმე.

„ბოლოს და ბოლოს, რას გთხოვენ ასეთს?
განცხადებას და ბიოგრაფიას.

სიცოცხლის ხანგრძლივობის მიუხედავად,
თავს რაც გადაგხდა, უმოკლესად უნდა აღწერო.

აქ საჭიროა მხოლოდ ფაქტები,
ხედების ნაცვლად – მისამართები,
მოგონებათა სანაცვლოდ კი – მხოლოდ ზუსტი წელი და რიცხვი….“

ვინ ვართ ჩვენ და რა აინტერესებს ჩვენგან საზოგადოებას? – ეს ის კითხვებია, რომლებიც ლექსის დასაწყისში გაჩნდება და გვაიძულებს, ორივეზე დავფიქრდეთ.

რას ეუბნება ჩვენი ბიოგრაფია ადამიანებს და ვინ ვართ სინამდვილეში? – ბიოგრაფია, როგორც საზოგადოებრივი ენა, ჩვევის ნაწილია, შესაბამისად, მშრალი და გაუგებარი. მაგალითად, ადამიანს ბიოგრაფიაში უწერია, რომ ის არის ექიმი. და ასე მილიონობით ადამიანი აღნიშნავს თავის პროფესიას. ჩვენ ვიგებთ პროფესიის სახელს და ეს არაფერს გვეუბნება თავად ადამიანზე. ერთი მხრივ, ენა, როგორც ჩვევა და, მეორე მხრივ, შინაგანი ადამიანი…

ბიოგრაფიაში კი ყველაფერი ფორმატდება „გასაგებ“ ენაზე, რითაც გაუგებარი რჩება გასაგები ენით აღწერილი პიროვნება. ეს არის კონფლიქტი შინაგანსა და გარეგან ადამიანსა და, შესაბამისად, მეტყველაბას შორის. ისევ გასეტის ციტატას დავიმოწმებ, რადგან უნებურად, წერის დასაწყისში შიმბორსკამ გასეტის სტატიები გამახსენა:

„ესაა ინდივიდის მარადიული კონფლიქტი, რომელიც ესწრაფის რაღაც ახლის გამოთქმას, რაც მის სულში იშვადა სხვათათვის უცხოა; ესაა პიროვნების კონფლიქტი უკვე დადგენილ და წინასწარგანსაზღვრულ ენასთან, ანარა და, გამოთქმის ნაყოფიერი შეჯახება მეტყველებასთან...“ (გასეტი).

სწორედ ამიტომ არის ვისლავა შიმბორსკასთვის „ჩვეულებითი ენა“ არასაკმარისი… თითქოს საკუთარ თავს კი არ აღწერდე ბიოგრაფიაში, არამედ შორიდან უყურებდე და გარშემო უვლიდე, როგორც უცნობ ციხესიმაგრეს, რომელსაც კარი ვერ უპოვე, რომ შეხვიდე:

„ისე დაწერე, თითქოს სიტყვაც კი არ გეთქვას შენი თავისთვის,
არამედ მხოლოდ მის გარშემო გევლოს და გევლოს.

სიტყვა არ დაძრა კატებსა და ჭკვიან ძაღლებზე, ჭრელ ფრინველებზე,
ტკბილ სიზმრებსა და მეგობრებზე.

პოეტისთვის მთავარია დიალოგი, გამოთქმა რაღაცის შესახებ… სულერთია, ეს იქნება ადამიანი, მცენარე, კატა თუ ძაღლი… მაგრამ აუცილებლად რაღაცის შესახებ…  პოეტი არასდროს არ არის ცალკე და მარტო… ის როცა წერს, – ეს უკვე ურთიერთქმედებაა ვინმესთან ან რამესთან, რომელიც აგროვებს ემოციას… ეს უკვე აღარ არის ჩვეულებრივი.

ეს სიტყვები კი ნობელის პრემიის მიღების გამო წარმოთქვა პოეტმა 1996 წელს: „ყოველდღიურ მეტყველებაში, რომელიც გვაიძულებს, არ დავუფიქრდეთ თითოეულ სიტყვას, ხშირად ვსარგებლობთ განსაზღვრებებით: ,,ჩვეულებრივი ცხოვრება”, ,,ჩვეულებრივი სამყარო”, ,,საგნების ჩვეულებრივი წესრიგი”. მაგრამ პოეზიაში, სადაც ყველა სიტყვა იწონება, არაფერია ჩვეულებრივი და ნორმალური. არც ერთი ბორცვი და არც ერთი ღრუბელი მის ზემოთ. არც ერთი დღე და მას მოყოლილი არც ერთი ღამე. და უმთავრესი _ არავის არსებობა ამ ქვეყანაზე!”

ავტობიოგრაფიაში კი:

უნდა აღნიშნო რაღაცის ფასი და არასდროს – ფასეულობა,
მიუთითო უნდა სახელი და არასოდეს – შინაარსი.
შენგან ითხოვენ ფეხსაცმლის ნომერს, და არა იმას, საით წავიდა,
ის, რამაც შენგან გამოაღწია.

ამ ლექსის ანალიზით შეგვიძლია მოსწავლეები დავაფიქროთ ისეთ თემებზე, რაზეც მანამდე არასდროს არ უფიქრიათ…

და, რა თქმა უნდა, შეგიძლიათ მისცეთ ძალიან საინტერესო დავალება: დაწერონ ორი ბიოგრაფია: ერთი – ჩვეულებრივი და მეორე – მხატვრული, რომელშიც აღწერენ თავის დილის ფიქრებს, მეგობართან დიალოგს, ძილისწინა ოცნებას და სხვა…

ფინალისთვის კი ერთი ჩემი პატარა ჩანაწერი გამახსენდა:

* * *

აჰა, შენ ჩემი ბიოგრაფია _

დაბადების წელი, ადგილი,

მნიშვნელოვანი და უმნიშვნელო ყველა თარიღი…

ერთი ღიმილი განა უფრო მეტს არ გეტყოდა?!  (ცირა ბარბაქაძე)

 წყარო : http://mastsavlebeli.ge/

როგორ დავგეგმოთ და განვახორციელოთ პროექტგაკვეთილი

მასწავლებლის პორტფოლიოს ერთ-ერთი კომპონენტი უნდა იყოს მის მიერ დაგეგმილი და განხორციელებული პროექტგაკვეთილი, რომელსაც ეძღვნება წინამდებარე სტატია.

პროექტგაკვეთილი არის სწავლების განსაკუთრებული ფორმა, რომლის დროსაც მასწავლებლები და მოსწავლეები მიმართავენ ერთობლივად ფორმულირებულ თემას/საკითხს, პრობლემას, მის დასამუშავებლად ადგენენ გეგმას, მონაწილეობენ ამ გეგმის შესრულებაში და წარმოადგენენ ერთ საერთო პროდუქტს.

პედაგოგიურ ლიტერატურაში პროექტგაკვეთილის სხვადასხვა სინონიმი გვხვდება: პროექტმეთოდი, პროექტზე დაფუძნებული სწავლება, სასწავლო პროექტი და სხვ.

პროექტგაკვეთილი როგორც მასწავლებლის, ასევე მოსწავლეების წინაშე სრულიად ახალ ამოცანებს აყენებს, რომლებიც მას არსებითად განასხვავებს ტრადიციული გაკვეთილისგან.

პროექტით სწავლება გულისხმობს სასწავლო პროცესში სკოლისგარეშე დაწესებულების ჩართვას. პროექტით სწავლებასთან ერთად იზრდება ორივე მხარის – როგორც მასწავლებლის, ასევე მოსწავლის – კომპეტენციის მოპოვების პოტენციალი და შესაძლებლობები.

პროექტგაკვეთილი მასწავლებელს მისცემს შესაძლებლობას, როგორც სასწავლო პარტნიორმა, სრულად წარმოაჩინოს თავისი აღმზრდელობითი და პროფესიული კომპეტენცია.

სრულად

წყარო : http://mastsavlebeli.ge

როგორ გავაფორმოთ საგნისა და თემატური გეგმები

როგორ გავაფორმოთ საგნისა და თემატური გეგმები

რა მიზანს ემსახურება დაგეგმვა?

სწორად დაგეგმილი სასწავლო პროცესი მოქნილობის საშუალებას იძლევა, სასწავლო პროცესის ეფექტურობასა და მასწავლებლის პროფესიულ ზრდას უწყობს ხელს. მასწავლებლები რამდენიმე დონეზე ახდენენ სასწავლო პროცესის დაგეგმვას: ესაა წლიური (საგნის გეგმა – სილაბუსი), თემატური, კვირისა და გაკვეთილის გეგმები. ყველა ეს დონე ერთმანეთთან უნდა იყოს კოორდინირებული. წლიური გეგმის შესრულება მოითხოვს მის განაწილებას თემებზე, თემატურისა – დროის ცალკეულ დანაყოფებზე, თავის მხრივ ამ გეგმების განაწილებას კვირებსა და დღეებზე. პედაგოგთა ნაწილში ჩნდება შინაგანი პროტესტი სასწავლო პროცესის დაგეგმისადმი, მათ მიაჩნიათ, რომ დაგეგმვა ზღუდავს მათ შემოქმედებითობას, თავისუფლებას. მათგან ხშირად ისმის შემდეგი ფრაზა: ”კლასი ცოცხალი ორგანიზმია. კარგი მასწავლებელი გაკვეთილს და, ზოგადად, სასწავლო პროცესს უნდა აგებდეს სიტუაციიდან გამომდინარე. ეს უფრო საინტერესო იქნება როგორც მოსწავლეებისათვის, ასევე მასწავლებლისთვისაც”.

სრულად

წყარო: http://mastsavlebeli.ge

როგორ დავწეროთ CV

პორტფოლიოს შეფასებისას ყურადღება ექცევა როგორც მის გარეგნულ ფორმას, ასევე
თითოეული დოკუმენტის შინაარსობრივ მხარეს.

პორტფოლიოში თავფურცელსა და სარჩევს უნდა მოსდევდეს პორტფოლიოს ავტორის CV.
რა არის CV (Curriculum Vitae)

Curriculum Vitae ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს “ცხოვრების გზას”. CV ძალიან
გავრცელებული და დამკვიდრებული ტერმინია საქართველოში, მაგრამ ხანდახან

მას რეზიუმესაც უწოდებენ.

სრულად

წყარო: http://mastsavlebeli.ge

როგორ წარვმართოთ პედაგოგიური კვლევები

რა არის პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა?

კვლევა არის ახალი ცოდნის ძიება, მისი სისტემატური დოკუმენტირება და გაფორმება კვლევის ანგარიშის,სტატიის, პროექტის სახით. განასხვავებენ ფუნდამენტურ და გამოყენებით კვლევებს. ფუნდამენტურია კვლევა,რომელიც ემსახურება მეცნიერული ცოდნის გაღრმავებას ახალი თეორიების შექმნით და აქამდე უცნობიმექანიზმებისა და ტექნოლოგიების ახსნით, გამოყენებითი კვლევის ძირითად მიზანს კი თეორიების, მექანიზმების,ტექნოლოგიების პრაქტიკაში დანერგვა და გამოყენება წარმოადგენს.

პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა მიეკუთვნება გამოყენებით კვლევათა რიცხვს. ეს არის პროფესიული სიტუაციებისსისტემური კვლევა, რომელსაც ატარებენ მკვლევარ-მასწავლებლები სასწავლო სიტუაციების გაუმჯობესებისა დასაკუთარი პროფესიონალიზმის დახვეწის მიზნით. PK

მკვლევარია მასწავლებელი, რომელსაც შეუძლია პედაგოგიური საქმიანობის დროს წამოჭრილი პრობლემებისიდენტიფიცირება, მათი გადაჭრის გზების ძიება და პოვნა, ახალი იდეების, ინოვაციების, სტრატეგიებისპედაგოგიურ პრაქტიკაში დანერგვა.

მაშასადამე, პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა მარტო სირთულეების გადასალახავად კიარ არის საჭირო, არამედ ახალი იდეების, ინოვაციების გამოსაცდელად, საკუთარი ძალების გასაძლიერებლად, საკუთარი ძლიერი მხარისა და პოტენციალის აღმოსაჩენად, საჭირო უნარ-ჩვევების განსავითარებლადაც.

პედაგოგებს ხშირად ებადებათკითხვა:როგორ ვისწავლოთ კვლევა?

კვლევაში გამოცდილი პედაგოგები მიიჩნევენ,რომ კვლევის სწავლის საუკეთესო გზა თავად კვლევის პროცესია.

რა თავისებურებები აქვს პედაგოგიურ კვლევებს?

გამოყენებით პედაგოგიკას, როგორც სწავლების პროცესზე ორიენტირებულ მეცნიერებას,ახასიათებსგანუმეორებლობა, ამ სიტყვის პირდაპირი და არაგადატანითი მნიშვნელობით.

საბუნებისმეტყველომეცნიერებების შემთხვევაშიმკვლევარს შეუძლია გაიმეოროს თავის მიერ მიღებული შედეგიგანმეორებითი ცდისსაფუძველზე დადააზუსტოს დაგანამტკიცოს მოპოვებული ცოდნა. მისიშედეგებისსანდოობისა და ჭეშმარიტების შემოწმება შეუძლია მისნებისმიერ კოლეგას იმავეექსპერიმენტის კორექტულიგამეორებით, იმავემეთოდით, იმავემასალაზე დაიმავე პირობებში.

მასწავლებელი-მკვლევარი ასეთ შესაძლებლობას, სამწუხაროდ, მოკლებულია, ვინაიდან “განმეორებითიექსპერიმენტის” ჩატარება მას უკვესხვა “მასალაზე”, ანუ სხვაინდივიდებზე/მოსწავლეებზე უწევსდა, შესაბამისად,შედეგსაც განსხვავებულსიღებს. ამასთანავე ამ “განმეორებითიექსპერიმენტის” პირობებიც სხვაადა ისსიტუაციაც,რომელშიც პედაგოგ-მკვლევარს უწევს მუშაობა. მით უმეტეს, რომხშირად ამფაქტორების ცვალებადობაექსტრაპედაგოგიური ხასიათისაა,დამოკიდებულია სოციალურ ან იდეოლოგიურ გარემოებებზე, ისტორიულკატაკლიზმებზე დაა.შ.სწორედ ამიტომაა, რომ პედაგოგიკაში არასოდეს შედგება წმინდა “განმეორებითიექსპერიმენტი”.

ზემოხსენებული მიზეზებისგათვალისწინებით, გამოყენებითი პედაგოგიკა იძულებულია, დაუშვას გარკვეული”უზუსტობის ინდექსი”. იმისთვის, რომ მოვახდინოთ ამ სავარაუდო უზუსტობათა კორექტირება ანკომპენსირებადამივიღოთ სიზუსტესთან მაქსიმალურად მიახლოებული, ობიექტური დასკვნები, საჭიროა, გაიზარდოს კვლევათარიცხვი დაინტენსივობა. იმსავარაუდო უზუსტობათა კორექტირება,რომლებიც მოსალოდნელია და იქნება კიდეცზემოხსენებული ტიპის კვლევებისდროს, პედაგოგიკაში მათემატიკური, კერძოდ, სტატისტიკური (resp.რაოდენობრივი) მეთოდების გამოყენებით ხდება.

პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევის ეტაპები

პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა შეგვიძლია შემდეგ ფაზებად დავყოთ:

1.კვლევის ამოსავალი პუნქტის განსაზღვრა/საკვლევი თემის შერჩევა და კვლევის მიზნის ჩამოყალიბება;

2.კვლევის პროცესის დოკუმენტირება – კვლევის დღიურის წარმოება;

3.საკითხთან დაკავშირებული არსებული კვლევებისა და ლიტერატურისშესწავლა და ანალიზი;

4.კვლევის მეთოდის შერჩევა და ექსპერტიზა (სხვა კოლეგებისთვის გაცნობა ან მეთოდის მოსინჯვა მცირე შერჩევაზე – საპილოტე კვლევა);

5.მონაცემთა შეგროვება;

6.მონაცემთა ანალიზი, რომელიც კვლევის ყველაზე საინტერესო და ამავე დროს ყველაზე რთული საფეხურია;

7.მოქმედების სტრატეგიის შემუშავება დამისი პრაქტიკაში დანერგვა, რაც აუცილებლად ყველა პრობლემის გადაჭრას კი არ ნიშნავს, არამედ ძიებას, გამოცდილების შეძენას, რაღაცის გაუმჯობესებას და კვლევის პროცესის ახალ ფაზაში გადასვლას;

8.მოპოვებული ცოდნისა და გამოცდილების პრეზენტაცია, რაც შეიძლება განხორციელდეს კვლევის ანგარიშის შექმნით და კათედრის სხდომასა თუ სემინარზე მისი განხილვით, კონფერენციაზე წარდგენით, პუბლიკაციით და ა.შ.

განვიხილოთ თითოეული ფაზა ცალ-ცალკე.

კვლევის ამოსავალი პუნქტის/საკვლევი თემის განსაზღვრა – კვლევის პროცესის პირველი ნაბიჯი

კვლევის პროცესის პირველი ნაბიჯი გულისხმობს კვლევის იმ ამოსავალი პუნქტის პოვნასა და ფორმულირებას, რომელიც იქნება არჩეული კვლევის საფუძველი და მიზანი.

„ჩემიპედაგოგიური პრაქტიკიდან რომელი საკითხია პრიორიტეტული, რომლის კვლევა უნდადავიწყო?”; „ჩემიძალები და შესაძლებლობები გაწვდება ამ საკითხების კვლევას?”; „მაქვს წარმატების შანსი?” დაა.შ. – ესის კითხვებია, რომლებიც მკვლევარ-მასწავლებლებს ებადებათ კვლევის დაწყების წინ.

რამ შეიძლება მოგვცეს ბიძგი კვლევის ამოსავალი პუნქტის აღმოსაჩენად?

.საკუთარმა დაკვირვებამ და გამოცდილებამ გაკვეთილზე დასხვა სასკოლო აქტივობებში, როგორიც არის, მაგალითად, რთული ან გაურკვეველი სიტუაცია.

. უკუკავშირისა და შეფასების შედეგებმა, რაც შეიძლება იქცეს იმპულსად შემდგომი კვლევისა და განვითარებისთვის. მაგ., პედაგოგმა შეაჯამა კლასში სემესტრის განმავლობაში ჩატარებული ტესტირების შედეგები და აღმოაჩინა, რომ პირველი ტესტირების შედეგები კარგი იყო, შემდეგ კი ისინი მკვეთრად დაეცა. ესუკუკავშირის შედეგები იქცა მასწავლებლისთვის კვლევის მიზეზად.

.სკოლის განვითარების პროგრამებში, პროექტებსა და კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებში მონაწილეობამ.

. ცნობისმოყვარეობამ და”თეორიულმაინტერესებმა”. სულაც არ არის საჭირო,ახალი იდეები საკუთარი გამოცდილებიდან მოდიოდეს. ის შეიძლება მოვიპოვოთ კოლეგების დაკვირვებებიდან, საკითხავი მასალიდან და ა.შ. მაგ., რას აკეთებს ჩემი ერთი კოლეგა, ან რა აღმოაჩინა ერთმა მკვლევარმა, ე. ი.ინტერესი, უკეთ გაიგო და შენს საქმიანობაში დანერგო სხვათა იდეები, მნიშვნელოვანი სტიმულია კვლევის დასაწყებად.

როგორ გადავამოწმოთ, სწორად შევარჩიეთ თუ არა კვლევის ამოსავალი პუნქტი?

ამისგადამოწმება შეგვიძლია შემდეგი კრიტერიუმების მიხედვით:

.მოქმედების არეალი:

-ჩემ მიერ არჩეული კვლევის ამოსავალი პუნქტი ჩემი საკუთარი პედაგოგიური პრაქტიკიდან მომდინარეობს?

– მაქვს მე ამის განსახორციელებლად მოქმედების არეალი და შესაძლებლობები? მეტისმეტად ხომ არვარდამოკიდებული სხვა პირებსა და ინსტანციებზე?

-კოლეგები მზად არიან ჩემთან თანამშრომლობისთვის?

-უკვე დროა, დავიწყო კვლევა თუ ჯერ მოსამზადებელი სამუშაოების ჩატარებაასაჭირო?

.მნიშვნელოვნება:

-რამდენად მნიშვნელოვანია ეს სიტუაცია ჩემი პროფესიული ზრდისთვის, ჩემი სკოლისა და მოსწავლეებისთვის?

-აქვს მას საჭირო აღმზრდელობითი ღირებულება?

-მზად ვარ, გარკვეული ენერგია და დრო დავახარჯო ამ სიტუაციას?

-მაქვს ამ სიტუაციასთან მიმართებითშეცვლის, გაუმჯობესების, განვითარების გარკვეული სურვილი?

.დაძლევადობა:

-ნუ აირჩევთ პირველსავე ჯერზე თქვენთვის დიდ და რთულად საკვლევ საკითხებს. თუ ყოყმანობთ,შეჩერდით უფრო კონკრეტულ, შემოსაზღვრულ გეგმებზე.

.შესაბამისობა:

-შეესაბამება თუ არა ჩემ მიერ კვლევითი სამუშაოსთვის შერჩეული საკითხები ჩემს დანარჩენ პროფესიულ საქმიანობას?

-შეესაბამება თუ არაისინი ჩემი სკოლის განვითარების პრიორიტეტებს?

-მიესადაგება თუ არა ჩემიკვლევა ჩემი გაკვეთილის მიზნებს?

-შესაძლებელია თუ არა, კვლევითი აქტივობები პირდაპირ საგაკვეთილო პროცესში ჩავრთო (მაგ., ინტერვიუები, ჯგუფური საუბრები, ანკეტირება და ა.შ.)?

საკვლევად უნდა ამოვირჩიოთ ის საკითხი, რომელიც ყველაზე მეტად შეესაბამება ზემოთ ჩამოთვლილ კრიტერიუმებს.

კვლევის დღიური – კვლევის პროცესის მეგზური

პედაგოგიური კვლევის პროცესში მასწავლებლები აწარმოებენ ე.წ. კვლევის დღიურს, რომელშიც შეაქვთ სტრუქტურირებული და არასტრუქტურირებული დაკვირვების შედეგები, საკუთარი იდეები, გეგმები, ინტერვიუები, მონაცემთა ანალიზის შედეგები და სხვ.

კვლევის დღიური მკვლევარ-მასწავლებლის უმნიშვნელოვანესი იარაღია. იგი კვლევის პროცესის თანამგზავრია, რადგან მასში აღნუსხულია პროცესის ყველა ფაზა.

კვლევის დღიური ეხმარება მასწავლებელს კვლევის პროცესის კორექტირებასა და დასკვნების გამოტანაში, იმაში, რომ გაიგოს, სწორგზას ადგას თუ ჩიხში ექცევა.

სასურველია, საკუთარი კვლევის დღიურის ჩანაწერები მასწავლებელმა დროდადრო გადაიკითხოს შუალედური ანალიზისთვის და ხელახლა გაიაზროს თავისი თეორიული და მეთოდური ჩანიშვნები და გეგმები.

თეორიული ჩანიშვნები აზრად მოსული მრავალმხრივი იდეების დღიურში აღნუსხვა და დავიწყებისგან მათიხსნაა. გარდა ამისა, ეს არის მონაცემთა ანალიზის დროს წარმოშობილ ახალ იდეათა აღნუსხვაც.

მეთოდური ჩანიშვნები მკვლევარის თვითდაკვირვების დოკუმენტირებას ახდენს.

მაგ., რა პირობებში დავნერგე მე განსაზღვრული სტრატეგია? რა გამოცდილება შემძინა ამ სტრატეგიამ? რა ეთიკურ დილემას წავაწყდი კვლევის პროცესში? – დაა.შ.

კვლევის დღიურში მასწავლებელი ინიშნავს იმ გეგმებს, მიზნებს, იდეათა მოზღვავებულ ნაკადს, რომლებითაცსურს ისარგებლოს თავის პედაგოგიურ პრაქტიკაში და რომელთა განხორციელებაც სურს დროთა განმავლობაში. აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ არ არის საჭირო ისეთი გეგმების დახვავება, რომელთა განხორციელება არარეალურია. დაუძლეველი გეგმები პედაგოგებში გულაცრუებას გამოიწვევს. თუმცა ყველა განუხორციელებელ იდეას ნაადრევად ნუ გამოვუტანთვერდიქტს ,,განუხორციელებულია”, რადგან იმან, რაც დღეს განუხორციელებელიგვეჩვენება, ხვალ შესაძლოა ხორცი შეისხას.

მასწავლებლის მიერ სწორად წარმოებულ დღიურში მარტო კონკრეტული სიტუაციები კი არ არის გააზრებული, არამედ დროის საკმაოდ ხანგრძლივი მონაკვეთის გეგმა _ “წერილობითი ნაფიქრალი”. კვლევის დღიურმა დიდი როლი შეიძლება შეასრულოს საქმის ვითარების დაწვრილებით შესწავლაში, განსაკუთრებით- გაურკვეველ, პრობლემურ სიტუაციებთან შეჯახებისას.

კვლევის მეთოდის შერჩევა და მონაცემთა შეგროვება

მონაცემთა შეგროვება კვლევის პროცესის ერთ-ერთი საკვანძო და საპასუხისმგებლო ფაზაა. მის სწორად და კვალიფიციურად წარმართვაზე მნიშვნელოვანწილადაა დამოკიდებული კვლევის საბოლოო შედეგები. კვლევის შედეგების სანდოობა კი უშუალოდ არისდამოკიდებული მონაცემთა შეგროვების მეთოდის სწორად შერჩევაზე.კვლევის პროცესის სწორად წარმართვისა და სასურველი შედეგის მიღწევის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს პირობასკვლევის მეთოდის სწორად შერჩევა წარმოადგენს.

რა არის კვლევის მეთოდი?

კვლევის პროცესში გამოყენებულ გზებს, რომლებსაც ობიექტური დასკვნებისაკენ მივყავართ, Kკვლევის მეთოდებიეწოდება.

კვლევის მეთოდებს ორძირითად ჯგუფად ყოფენ: თვისობრივ (დაკვირვება, დიალოგი, სიღრმისეული ინტერვიუ,ფოკუსჯგუფები და ა.შ.) და რაოდენობრივ (მაგ., მასობრივიზეპირი თუ წერილობითიგამოკითხვა – ანკეტირება) მეთოდებად. თვისობრიობა – ეს არისდამახასიათებელი ნიშან-თვისება, რომელიცგვიჩვენებს, რას წარმოადგენსესა თუ ისსაგანი. რაოდენობა – ეს არისდამახასიათებელი ნიშანი, რომელიც რაოდენობითიზომება. აქედან გამომდინარე, კვლევისთვისობრივი მეთოდები მიზნად ისახავსსაკვლევი საგნის სიღრმისეულ შესწავლას,ხოლო რაოდენობრივი მეთოდებიადგენს შესასწავლი საგნის რაოდენობრივიგავრცელების სურათს.

მკვლევარმა-მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს, რომ კვლევის პროცესში რაოდენობრივი და თვისობრივი მეთოდების ერთობლივი გამოყენება კვლევის სანდოობას და მაღალ ხარისხს უზრუნველყოფს.

მონაცემთა ანალიზი და ინტერპრეტაცია

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, მონაცემთა ანალიზი კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი, მაგრამ, ამასთანავე,ყველაზე რთული ეტაპია. თუ კვლევის სერიოზულ, ღრმა ანალიზზე ვსაუბრობთ, მას მარტო მასწავლებელი ვერ გაართმევს თავს; ანალიზში ჩართულნი უნდა იყვნენ, სულ მცირე, სოციოლოგი და ფსიქოლოგიც; მაგრამ საკუთარი პედაგოგიური კვლევების მარტივი ანალიზი მასწავლებელს დამოუკიდებლადაც შეუძლია განახორციელოს.

კვლევისAანალიზის შედეგები მკვლევარ-მასწავლებელს შესაძლებლობას აძლევს, გადავიდეს კვლევის პროცესისმომდეცნო ეტაპზე, რაც გულისხმობს კვლევის ანალიზის შედეგებზე დაყრდნობით ახალი სტრატეგიების შემუშავებას და დანერგვას არსებული სიტუაციის გასაუმჯობესებლად.

კვლევის პროცესის უკანასკნელი ეტაპი კვლევის საბოლოო გაფორმება და პრეზენტაციაა, რომლის შესახებაც მომდევნო წერილებში გვექნება საუბარი.

წყარო : http://mastsavlebeli.ge